Leuvens verleden verkennen in het stadsarchief 

Stadsarchief Leuven - Erfgoeddag

Leuvens verleden verkennen in het stadsarchief 

Archieven zijn in vergelijking met andere erfgoedspelers vaak nog onbekend terrein voor het grote publiek. Toch hebben ze heel veel te bieden. Zo getuigt ook Marika Ceunen van het Stadsarchief Leuven. Het archief neemt al jaren trouw deel aan Erfgoeddag. Deskundigen en onderzoekers vormen de grootste groep bezoekers van het archief, maar ook erfgoedliefhebbers raadplegen het archief om er meer te weten te komen over Leuven. Erfgoeddag is voor het stadsarchief een kans om de rijke collecties bij een ruimer publiek bekend te maken. 
 
Het stadsarchief bewaart uiteenlopende archief- en collectiestukken gerelateerd aan de stad en maakt inventarissen om verborgen historische schatten publiek te kunnen maken. Het archief draagt zorg voor verscheidene documenten. Tussen het oudste document, een oorkonde uit 1164 en het nieuwste, een administratief dossier uit de periode 2008, liggen maar liefst acht eeuwen. Marika Ceunen, actief in het stadsarchief sinds 1996, toont ons enthousiast een klein deel van het archiefdepot. Ze laat een van de belangrijkste kaarten van Leuven zien: het zogenaamde ‘schadeplan van Leuven’. Daarop staan honderden huizen afgebeeld die moedwillig door Duitse soldaten in brand werden gestoken tijdens de Eerste Wereldoorlog. Marika verklaart haar fascinatie voor het archief als volgt: “Toen we in 2000 naar een nieuw gebouw verhuisden, dacht ik dat ik alles van het archief had gezien, maar dat was niet zo. Iedere dag is er wel iets nieuws en valt er iets waardevols te ontdekken. Elke dag door acht eeuwen geschiedenis lopen is zeer boeiend en uitdagend!” 
 
Het Stadsarchief Leuven boekte tijdens vorige Erfgoeddagedities regelmatig succes met een reeks aantrekkelijke activiteiten. Zo organiseerde het archief in 2014 een transcriptiemarathon. Vrijwilligers transcribeerden de klok rond 15e-eeuwse akten uit de schepenbank en vestigden zo de aandacht op Itinera Nova. Met en dankzij de steun van meer dan vijftig vrijwilligers digitaliseert Itinera Nova integrale schepenbankregisters, de meest omvangrijke bron uit het ancien régime, en maakt ze gaandeweg beschikbaar voor online raadpleging. Toch was de editie 2015 voor Marika de meest succesvolle. Onder de roepnaam Erf! werden toen vijftien topstukken uit het archief in de kijker gezet. Bezoekers konden stemmen op hun favoriete stuk. Zo’n 7.000 bezoekers – een aanzienlijk aantal – brachten uiteindelijk hun stem uit.  

Tijdens de komende Erfgoeddag duikt het stadsarchief het caféleven in. Leuven is van oudsher een gastvrije stad waar op elke hoek van de straat wel een herberg, kroeg, café of estaminet te vinden was. Deze ‘openbare dranklokalen’ waren er in alle geuren en kleuren, in alle maten en gewichten, in alle vormen en stijlen. Sommige hebben zelfs een verleden dat menig historisch figuur doet blozen. Vandaag zijn heel wat van deze cafés verdwenen, net als de bijhorende verhalen. Hoog tijd dus om een aantal nog bestaande cafés in de kijker te zetten, hun geschiedenis te reconstrueren en uiteraard ook hun nachtelijke activiteiten te onthullen. Die gegevens draagt het stadsarchief over aan de caféuitbaters, in de hoop dat ze daarna nog trotser achter hun toog zullen staan.  

-----

Tekst: Mahroo Mehdipour en Sophie Poblome 
Foto: Stadsarchief Leuven door Mahroo Mehdipour voor FARO