De volks- en caféspelen vormen een rijk stukje erfgoed op zichzelf door hun diversiteit, complexiteit en hun sociale, politieke, religieuze en economische verbondenheid met de diverse geledingen in de maatschappij doorheen de geschiedenis.
Wie meer wil weten over dit boeiende onderwerp kan onze tour 'Spelenderwijs leren: ontdek de rijke geschiedenis van de volksspelen' volgen in de erfgoedapp en ontdekt op een leuke en speelse manier meer over de geschiedenis van het spel: Hoe ontstond het dartsspel? Hoe komt het dat er zoveel diverse soorten biljartspelen bestaan? Vond het sjoelen zijn oorsprong in de Nederlanden of komt het toch ergens anders vandaan? Welk spel is het oudste ter wereld? …..
Wij hebben een uitgebreide collectie authentieke spelen die tijdens erfgoeddag gratis uitgeprobeerd mogen worden. Dat kan via vrij spel of via diverse uitdagingen die wij die dag aanbieden. Game on?

Rondleiding
Hofke ter Musse
Hofke ter Musse
Etikhove

De tentoonstelling neemt bezoekers mee op een boeiende reis door de rijke traditie van volksspelen. Die kleurden eeuwenlang het sociaal leven in dorpen en steden en zijn een essentieel onderdeel van het culturele erfgoed.
Van traditionele spelen die in de open lucht werden gespeeld, tot de kleinere spelen die binnen werden beoefend, de tentoonstelling toont de rijke variëteit aan speelse tradities die generaties met elkaar verbond.
Dit is niet alleen een blik op het verleden, maar ook een uitnodiging om de vreugde en verbondenheid van volksspelen opnieuw te ervaren.

Tentoonstelling
Centrum voor Streekgeschiedenis Zottegem
Centrum voor Streekgeschiedenis - Stad Zottegem
Zottegem

In de gezelligste binnentuin van Brugge ontdek je de hele dag traditionele volksspelen en het eeuwenoude, maar nog steeds verrassende, bordspel backgammon. De Brugse backgammonvereniging wijdt je in in de geheimen van het 5000 jaar oude spel. Daag je vrienden of familie uit, of leer nieuwe mensen kennen. Onder de sfeervolle tent met buitenbar staat gezellig samenzijn centraal.
Uitgespeeld? Het Volkskundemuseum is gratis open. Op de eerste verdieping van het museum reis je terug naar de kindertijd van de jaren 50 en 60 in de gloednieuwe opstelling ‘Kinderen van toen’. Doe mee aan onze 'speelse bevraging' over het speelgoed uit jouw kindertijd. Welk speelgoed was vroeger populair, en waarmee spelen we vandaag?
Beneden in het museum kunnen de jongste bezoekers zich uitleven aan de verschillende spelstations.

Locatiefiche: https://erfgoedcelbrugge.be/volkskundemuseum-locatiefiche

Spel en Quiz
Musea Brugge
Volkskundemuseum
Brugge

Erfgoeddag in Ronse en Maarkedal = Vlaamse Ardennendag. Natuurpunt Ronse en partners organiseren verschillende ludieke begeleide wandelingen in de omgeving van het Muziekbos. In de Onze-Lieve-Vrouw La Salettekerk gaat een natuur- en ambachtenmarkt door, hier kan je onder meer kennis maken met oude volksspelen uit de regio en een aperitiefconcert meepikken. Na de middag zijn er heel wat demonstraties en workshops. Je leert onder andere mattentaarten maken (13 uur) en manden vlechten (14 uur). Er vallen historische Van Hauwaert-koersfietsen te bekijken en ook de Ronsese en Maarkedalse reuzen tekenen present. In de vooravond is er een optreden met uitnodiging tot dans van de middeleeuwse volksdansgroep 'Les Pestelleux'. Aansluitend zorgt 'Flamboyant' voor een muzikaal vervolg in dezelfde sfeer. Klaar voor een dag vol natuur, spel en plezier?

Wandeling
Natuurpunt Ronse
Onze-Lieve-Vrouw La Salettekerk
Maarke-Kerkem

Word ondergedompeld in de sfeer van traditionele volksspelen in de oude smidse in Dudzele, die speciaal voor Erfgoeddag is opengesteld. Je kan deze volkspelen niet alleen bewonderen, maar ook zelf beoefenen! Denk maar aan hoefijzerwerpen of een spelletje sjoelen. Pret verzekerd! Of maak kennis met oude Dudzeelse verenigingen zoals schutters- en boldersmaatschappijen in een mini-tentoonstelling. Reden genoeg om een uitstapje naar Dudzele te plannen. Jong en oud, jullie zijn van harte welkom!

Tentoonstelling
Heemkring Dudzele
De oude smidse
Dudzele

Plan op Erfgoeddag een bezoekje aan de exporuimte van het Sashuis, de uitvalsbasis van Handmade in Brugge. Probeer er oude volksspelen uit, alleen of in team. Ontdek er ook hoe verschillende Brugse makers sport en spel proberen te gebruiken in hun werk. Creatief en makelij van eigen stad: een topcombinatie! Zien we je daar?

Locatiefiche: https://erfgoedcelbrugge.be/sashuis-locatiefiche

Tentoonstelling
Handmade in Brugge
Sashuis
Brugge

Maak kennis met Kwibus! Spelen staat centraal in deze speelpleinwerking van Stad Brugge, ook op Erfgoeddag. Kom oude volksspelen (her)ontdekken of leef je uit met waskrijt. Inschrijven is net als tijdens de gewone Kwibuswerking niet nodig, kom gewoon meespelen! Wie weet win je wel 1 week gratis Kwibus om in de vakantie nog meer te genieten van alle leuke activiteiten.

Locatiefiche: https://erfgoedcelbrugge.be/markt-locatiefiche

Spel en Quiz
Kwibus
Markt
Brugge

De bedoeling van de Erfgoeddag is om spelenderwijs nieuwe en oude verhalen te vertellen waar iedereen voeling mee heeft en iedereen met het verleden verbindt op een speelse manier. We focussen op oude sportverenigingen (zoals boogschutters verenigingen), oude gezelschapsspelen, volksspelen en caféspelen zoals krulbol, bakschieten, vogelpik, pietjesbak, kaartspelen en kinderspelen zoals pee-schieten, knikkeren, bikkelen…
Het is de bedoeling dat men de oude spelen ook kan beoefenen, zowel binnen als buiten, en zo krijgen kinderen initiatielessen boogschieten op de liggende wip op de erfgoeddag vanaf 14 uur.

Tentoonstelling
Culturele Raad Brakel - Werkgroep Open Monumenten
Kloosterkapel
Brakel

Tot net na de jaarwisseling stroomden kunst- en geschiedenisliefhebbers naar het MOU voor de tentoonstelling over Margaretha van Parma. Nadat de deur achter de laatste bezoeker sloot, viel een grote stilte over het museum. Al snel trok de bedrijvigheid zich opnieuw op gang. Geleende stukken gingen terug, zalen kregen een opfrisbeurt en het museum koos Erfgoeddag 2025 als ideaal moment om opnieuw te schitteren met zijn collectie wandtapijten en zilver.

De MOU-collectie is een pak speelser dan je denkt. Wil je ontdekken welke spelletjes te zien zijn op de wandtapijten? Wist je dat het zilver niet alleen diende om te schitteren op weelderige tafels maar ook zorgde voor vermaak voor de gasten? Hou tijdens jouw bezoek de Erfgoedapp in aanslag en ontdek het spelelement in de collectie. Het zien spelen doet ook zin krijgen in spelen. Speciaal voor Erfgoeddag zullen verspreid over de museumzalen old school volksspelen staan. Game on!

Tentoonstelling
MOU Museum Oudenaarde en de Vlaamse Ardennen
MOU Museum Oudenaarde
Oudenaarde

Altijd al eens een ambacht van dichtbij willen bewonderen? Dat kan op Erfgoeddag! Bij Atelier Madeleine herstelt restaurateur Bert antieke volks- en caféspelen. Kijk mee hoe hij het mechanisme van een oude gokkast afstelt of een kapotte voetbaltafel terug laat werken. Vraag Bert alles over de materialen en technieken die hier bij aan te pas komen en wie weet kan je zelf ook iets uitproberen. Natuurlijk kan je ook zelf enkele gerestaureerde oude cafespelen testen.

Kan je er niet bij zijn? Bert is ook te zien in enkele afleveringen van De Repair shop op VRT Max.

Er is mogelijkheid om uitleg op maat te geven van verschillende doelgroepen, bezoekers kunnen het ambacht van spelrestaurator ontdekken via verschillende zintuigen. Open voor alle leeftijden, maar jonge kinderen moeten wel onder toezicht staan.

Locatiefiche: https://erfgoedcelbrugge.be/atelier-volksspelen-madeleine-locatiefiche

Demonstratie
Volksspelen Madeleine
atelier
Brugge