Wat is Erfgoeddag?

ontwerp_zonder_titel.png

Met de hand op het hart: erfgoedorganisaties overal in Vlaanderen en Brussel doen hun uiterste best om je op zondag 24 april uitgebreid in de watten te leggen. Al twintig jaar toont de cultureel-erfgoedsector zichzelf op de eerste zondag na de paasvakantie van zijn allerbeste kant. Het doel van al die inspanningen? De rijkdom, verscheidenheid en het potentieel van al het roerend en immaterieel cultureel erfgoed dat Vlaanderen en Brussel rijk is onder de aandacht van zoveel mogelijk mensen brengen.

Dankzij de wisselende jaarthema’s ontstaan er telkens opnieuw boeiende samenwerkingen tussen diverse erfgoedspelers zoals musea, erfgoedcellen, heemkundige kringen … en tal van andere partners en sectoren. Zo blijft deze jaarlijkse hoogmis van de cultureel-erfgoedsector een absolute publiekslieveling. Initiatieven, activiteiten en ideeën groeien vaak vanuit het erfgoedveld. Surf naar onze Wikipediapagina voor een beknopt overzicht van alle voorbije thema's.

Een aantal organisaties laten hun activiteit ook langer duren of vroeger starten. Uiteraard hopen ze op jouw terugkeer nà Erfgoeddag. Bovendien zijn alle activiteiten gratis. 

Cultureel erfgoed in de kijker

Je mag ‘erf-goed’ heel letterlijk nemen: het gaat over datgene wat we van vorige generaties hebben geërfd en waarvoor we nu zorg dragen, met de bedoeling om het straks op onze beurt ook weer door te geven. Die erfgoedtransfer van generatie op generatie bestaat, omdat we belang hechten aan al die materiële en immateriële getuigenissen over en uit het verleden.

Zonder een hedendaagse gemeenschap die er nog (of opnieuw) belang aan hecht, kan er immers van erfgoed geen sprake zijn. Uiteraard hoeft die ‘erfgoedgemeenschap’ niet de samenleving in haar geheel te zijn: zowat elke vorm van erfgoed heeft zowel zijn fervente aanhangers, die er hun eigen identiteit deels mee creëren, als zijn tegenstanders, die het een overbodig en zinloos restant van vroegere tijden vinden.

Afhankelijk van de vraag of het al dan niet in tastbare, materiële vorm bestaat, maken we onderscheid tussen materieel en immaterieel erfgoed. Tot het immaterieel erfgoed behoren dan verhalen, liederen, tradities, sociale gebruiken, vaardigheden, enz. die enkel bestaan en doorgegeven kunnen worden doordat mensen ze in de praktijk blijven brengen. Daarnaast is er binnen het materiële erfgoed het onderscheid tussen roerend en onroerend erfgoed. Die laatste categorie bevat monumenten, sites en landschappen die wel tastbaar zijn maar niet verplaatst kunnen worden. Het erfgoed dat dan onder andere in musea, archieven en bibliotheken bewaard wordt, is roerend van aard: het is tastbaar én verplaatsbaar. Het roerend en het immaterieel erfgoed samen noemen we in Vlaanderen het cultureel erfgoed, omdat de beleidsbevoegdheid ervoor bij de gemeenschapsminister van cultuur ligt.

Erfgoed en gezinnen

Erfgoeddag breekt een lans voor gezinnen. Heel wat organisaties doen op Erfgoeddag een extra inspanning om het jou - en de andere leden van je gezin, groot en klein - naar de zin te maken. In het programma wijst Vlieg je de weg naar kindvriendelijke activiteiten. Maak je borst nat voor wandelingen, geleide bezoeken, spelletjes, vertelmomenten en nog veel meer. 

Waarom elk jaar een Erfgoeddag?

Erfgoeddag is een sensibiliseringsactie rond cultureel erfgoed voor publiek, sector, pers en beleid in Vlaanderen en Brussel. Het evenement streeft ernaar dat iedereen op een eigentijdse, kwalitatieve en zinvolle manier omgaat met het cultureel erfgoed in zijn dagelijkse omgeving. Erfgoed mag worden ontdekt als iets waardevols, dat dicht bij ieder van ons staat. Alle initiatieven die op Erfgoeddag worden aangeboden zijn er dan ook op gericht om dat cultureel erfgoed inzichtelijk te maken en op die manier een omslag te realiseren in de publieke perceptie en benadering van erfgoed.

Erfgoeddag heeft ook de bedoeling om de sector zelf zo goed mogelijk te laten samenwerken, innoverende impulsen te cultiveren en de eigen activiteiten in een hedendaags erfgoedperspectief te plaatsen. Ook wil Erfgoeddag de reflectie over erfgoedontsluiting, publiekswerking en duurzaamheid stimuleren.

Erfgoeddag maken we samen

FARO. Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed faciliteert en coördineert het evenement. Daarnaast dragen erfgoedcellen het evenement in hun regio uit. Je ontdekt de erfgoedcel in jouw regio via erfgoedcellen.be. En de meer dan 600 erfgoedorganisaties die jaar na jaar een activiteit organiseren? Zij zorgen er samen voor dat het evenement een favoriet blijft!