De volks- en caféspelen vormen een rijk stukje erfgoed op zichzelf door hun diversiteit, complexiteit en hun sociale, politieke, religieuze en economische verbondenheid met de diverse geledingen in de maatschappij doorheen de geschiedenis.
Wie meer wil weten over dit boeiende onderwerp kan onze tour 'Spelenderwijs leren: ontdek de rijke geschiedenis van de volksspelen' volgen in de erfgoedapp en ontdekt op een leuke en speelse manier meer over de geschiedenis van het spel: Hoe ontstond het dartsspel? Hoe komt het dat er zoveel diverse soorten biljartspelen bestaan? Vond het sjoelen zijn oorsprong in de Nederlanden of komt het toch ergens anders vandaan? Welk spel is het oudste ter wereld? …..
Wij hebben een uitgebreide collectie authentieke spelen die tijdens erfgoeddag gratis uitgeprobeerd mogen worden. Dat kan via vrij spel of via diverse uitdagingen die wij die dag aanbieden. Game on?

Rondleiding
Hofke ter Musse
Hofke ter Musse
Etikhove

De molenaar neemt je mee in de oude windmolen en verteld je over de geschiedenis en de werking van de molen. Indien er voldoende wind is zal de molen draaien en malen. In de bijgebouwen bevindt zich een mechanische maalderij met een Blackstone Dieselmotor, deze is ook in werking. In de 19e eeuw speelden de kinderen uit de buurt rond de Knokmolen.
Van 14.00u tot 17.00u worden er in de tuin achter de molen volksspelen georganiseerd.
Kom jij ook op verkenning op en rond de Knokmolen? Je bent van harte welkom!

Rondleiding
Knokmolen
Knokmolen
Ruiselede

Kom tijdens Erfgoeddag langs op Kasteel Wissekerke en beleef de tradities van sport en spel opnieuw. Hoe was het leven van een dienstmeid? Stel je eens voor: weinig vrije tijd, lange dagen, en altijd in de weer.
Wat deden dienstmeiden eigenlijk als ze tóch een momentje voor zichzelf hadden?
Tijdens één van onze rondleidingen ontdek je het hele verhaal! Een ervaren gids neemt je mee op een boeiende reis door het kasteel, vol intrigerende verhalen en verrassende weetjes.
De rondleidingen eindigen in de sfeervolle kelder waar je aan oude volksspelen kan deelnemen.
Geen zin in een rondleiding? Daag je vrienden of familie uit voor een spannend potje schaken of dammen in het prachtige kasteelpark en ervaar de geest van competitie zoals in vervlogen tijden.
Beleef tijdens Erfgoeddag een sprankelend muzikaal optreden van Het Orkest van de Rode Muizen! Laat je meevoeren door hun aanstekelijke klanken en geniet van een namiddag vol muziek en sfeer!

Rondleiding
Kasteel Wissekerke / Museum Vilain XIIII
Kasteel Wissekerke / Museum Vilain XIIII
Bazel

Onze vaste gids en vrijwilliger Ludo Van Immerseels vertelt over straatspelen en sport in de Antwerpse wijk Sint-Andries.
Hij vertelt als kleinzoon van een bewoner van een steegje in het Sint-Andrieskwartier over de periode 1850-1950. In het SAM, ons eigen museum in de kerk, hangen foto's over de volksspelen die zo gekend waren in onze 'parochie van miserie'. Ze speelden bijvoorbeeld met een tol die ze op de grond gooiden en die zo lang mogelijk moest ronddraaien.

Rondleiding
Sint-Andries 2000
Sint Andrieskerk
Antwerpen

Op Erfgoeddag slaat de Lijstermolen opnieuw zijn wieken uit en opent het zijn deuren! De molenaars nemen je mee in hun spel met de wind en tonen hoe deze het werken van de molen beïnvloedt. Kom ontdekken hoe de molenaars dit windspel hun eigen maken en in hun voordeel gebruiken. Ondertussen kan je zelf het competitiebeest in jezelf loslaten tijdens enkele oude volksspelen.

Rondleiding
Gemeente Heuvelland
lijstermolen
Westouter

De Fonteintjesmolen in Meerbeke draait op volle toeren!

In de tuin springen volksspelen als paddenstoelen uit de grond. Even uitblazen na het tollen en sjoelen?
Zet je op het terras, geniet van een drankje en leer intussen de spelregels van een eeuwenoud - van naam zeer toepasselijk - spel: het molenspel.

Molenfanaten hebben extra geluk want zondag 27 april is ook Molendag in Vlaanderen. De Fonteintjesmolen is dus in werking! Molenaar Jo leidt je graag rond in de watermolen en legt uit hoe ze graan tot meel malen.
Ontdek ook de andere malende molens van Ninove: de houten Wildermolen in Appelterre en de stenen Molen ter Zeven Wegen in Denderwindeke.

Rondleiding
Dienst Cultuur en Evenementen Ninove
Fonteintjesmolen
Ninove

In het kader van GAME ON gaan we tijdens deze erfgoeddag spelenderwijs op zoek naar de schatten binnen het dorpsgezicht Noeveren. In deze voormalige steenbakkerswijk trekken we rond met een kruiwagen en krijgen we op het parcours diverse opdrachten te vervullen (voor jong en oud) om daarbij mogelijk bakstenen te verdienen die verder mee op pad gaat. We komen langs ongekende plaatsen in deze woonwijk en krijgen daarbij ook een mooi verhaal mee waardoor de deelnemers op een speelse manier de historiek van Noeveren leren kennen.
Een tocht van bijna 1,5u, waarbij je op diverse plaatsen wordt opgevangen en je toelichting krijgt over het gehucht, maar ook over de noeste arbeid die er vroeger was. Kennismaken met Erfgoed en Geschiedenis zodat er achteraf ook een stuk waardevolle materie kan meegenomen worden. Op het vertrek- en eindpunt op het bezoekerscentrum BRIK BOOM zullen tevens nog diverse volksspelen aanwezig zijn, die uitgeprobeerd kunnen worden bij een lekker fris glaasje ...

Rondleiding
Cultuurdienst Boom
Brik Boom
Boom

Wist jij dat de ‘goede kamer’ vroeger niet toegankelijk was voor kinderen? En er buiten in de tuinwijk een speelparadijs lonkte? Je ontdekt het dagelijkse leven van de mijnwerkersgezinnen in de jaren 1930 in het Museum van de Mijnwerkerswoning. Het museum is een uniek bewaarde tweewoonst uit 1925, die sinds 30 jaar als museum een vaste waarde is in de tuinwijk.

Naast het woonhuis richtte Stichting Erfgoed Eisden in 2022 een kindermuseum in. Je wordt er terug in de tijd gekatapulteerd, en krijgt onderwijs op houten schoolbanken. Loop ook de trap op en maak er kennis met de ‘Kinderspelen’ van Pieter Bruegel de Oude. Spot jij alle kinderspelen op het schilderij? Of waag jij je aan een oud volksspel?
Stap mee terug in de (kinder)tijd en laat je door ervaren gidsen rondleiden in het Museum.

Plan met Erfgoeddag een dagje Eisden en bezoek ook dienstencentrum De Bolster, de Sint-Barbarakerk, Chiro Akori en de Tevhid Camii Moskee in de nabije omgeving.

Rondleiding
Stichting Erfgoed Eisden
Museum van de Mijnwerkerswoning
Maasmechelen